Bong bóng thu mua xác điện thoại cũ sụp đổ

/in /by

Chỉ trong 5 ngày, thị trường thu mua xác điện thoại cũ tại Trung Quốc đã sụp đổ sau hơn 6 tháng tăng trưởng bùng nổ kể từ 9/2025, khiến nhiều tiểu thương người thu gom lẫn các nhà máy tái chế ôm trái đắng thua lỗ do giá chip sụp đổ.

Sự phát triển của ngành tái chế điện thoại cũ tưởng chừng được hưởng lợi từ cuộc tăng giá các thiết bị RAM, SSD, chip nhớ và ổ cứng trong giai đoạn 2025-2026. Khi giá linh kiện mới tăng vọt, những thiết bị cũ như xác điện thoại, máy chủ, bo mạch trở thành ” mỏ vàng ” linh kiện giá rẻ được các ông lớn săn đón nhằm đáp ứng cho tình trạng cung không đủ cầu trên thị trường di dộng, PC.

Tuy nhiên, bong bóng này gần đây bỗng trở nên sụp đổ quá nhanh khi thị trường đón nhận lượng cung nhiều hơn, thậm chí vượt xa nhu cầu của người dùng thực tế.. Bong bóng đã bị đẩy lên quá nhanh so với nhu cầu thực tế thị trường, đẩy toàn bộ chuỗi cung ứng từ tiểu thương đến các nhà máy thu gom, tái chế linh kiện cũ phải dừng toàn bộ dây chuyền sản xuất .

Cơn sốt “linh kiện tái chế”

Khởi nguồn của câu chuyện bắt nguồn tháng 9/2025, ngành tái chế điện thoại cũ tại Trung Quốc lên ngôi khi bắt đầu có dấu hiệu hàng loạt ông lớn thu gom thiết bị điện thoại cũ như RAM, SSD, HDD, chíp nhớ và các chip điện thoại cũ đã qua sử dụng. Dữ liệu thực tế từ các xưởng tái chế thậm chí còn gây bất ngờ cho giới công nghệ: khối lượng thu gom và xử lý phân loại thiết bị được xử lý hàng ngày đã tăng vọt từ 200.000 chiếc lên gần 1,5 triệu chiếc vào tháng 3, tăng hơn 200% chỉ sau mấy tháng.

Cơn sốt đã tác động mạnh mẽ đến các khu chợ chuyên bán linh kiện, đồ điện tử đã qua sử dụng trên toàn Trung Quốc. Không còn cảnh sửa chữa hay bán máy mới, đa phần người bán chuyển sang thu gom, săn đón phế liệu, các điện thoại rác thải đã qua sử dụng nhằm thu gom các linh kiện còn tái chế được.

“Thị trường bùng nổ vào tháng 3, toàn bộ ngành công nghiệp như được tiêm thuốc kích thích. Ngay cả thợ cắt tóc và người bán trái cây cũng bắt đầu mua điện thoại phế liệu”, ngành này khiến cho nhiều người đua nhau tham gia đi thu gom, lượm nhặt xác điện thoại, PC cũ.

Sự kỳ vọng từ nhiều người cho rằng các thiết bị điện thoại cũ, thậm chí xác điện thoại cũng sẽ tăng lên theo từng ngày. Các dòng máy cũ lâu đời như OPPO A93 phiên bản bộ nhớ lớn đã tăng giá gấp 3 lần từ 14,5 USD lên 44 USD.

Bong bóng thu mua xác điện thoại cũ sụp đổ

Bong bóng thu mua xác điện thoại cũ sụp đổ

Để thu hút người tiêu dùng bán lại xác điện thoại cũ hay điện thoại đã qua sử dụng, các đại lý còn sáng tạo ra các chương trình đổi điện thoại cũ lấy quà, từ máy in, xe đạp Phoenix, ấm đung nước, nồi cơm điện, bình giữ nhiệt …

Rất nhiều người làm công việc thu gom rác thải điện tử như Leejun có những ngày đi thu mua hàng đến 12 giờ mỗi ngày, thu lợi nhuận khả quan 730 USD/ngày, một con số mơ ước đối với hầu hết người buôn phế liệu trước đây. Khi thiếu vốn gom hàng, họ chủ động liên hệ bạn bè người thân tiếp tục mua và trữ linh kiện cũ với kỳ vọng giá còn tăng cao trong các tháng tiếp theo khi thị trường chip nhớ, RAM, ổ cứng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt bởi con khát AI trí tuệ nhân tạo.

Bất ngờ thay, “con đường làm giàu nhanh” đó đã đóng sập lại vào ngày 27/3. Chưa đầy một tuần lễ, giá thu mua xác linh kiện, thiết bị điện tử chung trên toàn thị trường giảm mạnh hơn 30%, và đến ngày 1/4, mức giảm giá đến 50-60% do ngày càng có nhiều người thoát hàng vì sợ rủi rõ lỗ kéo dài.

Tại trung tâm điện tử Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, một bầu không khí im lìm khác xa so với 1 tháng trước đó khi các cơ sở tái chế đồng loạt treo biển ngừng nhận hàng. Anh Zhang Lei, một chủ cửa hàng chia sẻ anh đã thu gom số lượng điện thoại đủ xây dựng một bức tường chiều cao 1 m với số vốn đã bỏ ra hơn 733.000 USD, và giờ đây nó lại trở thành nơi chôn vốn và tiền mặt của anh.

“Chúng tôi sẽ không bán ra các linh kiện này, vì nếu bán, chúng tôi sẽ lỗ hơn 150.000 USD”, Zhang Lei cho biết sẽ tiếp tục găm hàng cho đến khi giá thua mua thiết bị cũ tăng trở lại.

Sập bẫy ” thị trường điện thoại cũ “

Nguyên nhân của việc bong bóng tái chế lần này ở sự mất cân bằng giữa nguồn cung khổng lồ và nhu cầu thực tế từ phía người dùng cá nhân, doanh nghiệp. Theo thống kê, mỗi năm Trung Quốc có nguồn cung cấp tới 700 triệu chiếc điện thoại, tuy nhiên hầu hết khi hư hỏng, người dùng thường bỏ vào ngăn kéo thay vì bán ra hay bỏ đi.

Khi giá chip tăng, quá nhiều người dùng thấy được có khá nhiều người đang thu mua điện thoại cũ và cơn bão bán ra các linh kiện, thiết bị vốn nằm trong ngăn kéo diễn ra ồ ạt, tạo nên áp lực khủng khiếp lên các nhà máy tái chế, xử lý xác điện thoại.

“Nhu cầu thị trường mới chỉ tăng lên một chút, nhưng lượng hàng cung cấp lại lên đến 30 triệu chiếc mỗi ngày”, Zhao Li, một trong những nhà thu mua có kinh nghiệm lâu năm chia sẻ với Tech Planet.

Mắt xích yếu nhất trong chuỗi cung ứng này chính là các nhà sản xuất thiết bị điện tử “nhãn trắng”. Đây là những ông lớn trong ngành chuyên mua chip cũ (như chip LPDDR 2 GB) để lắp vào các dòng máy điện thoại mới tân trang và xuất khẩu sang Đông Nam Á, Châu Phi hay Brazil.

Khi bong bóng giá đẩy một con chip cũ từ 2 USD lên gấp 5 lần tương đương 11 USD, việc đóng gói và tân trang điện thoại mới gần như không còn có lãi. Khi “đầu ra” là các nhà sản xuất này ngừng mua hàng, toàn bộ linh kiện, chip nhớ cũ của những người đang đua nhau thu gom trở nên mất đi giá trị nhanh chóng.

Bên cạnh đó, nhiều tiểu thương đã lỡ gom hàng, dốc toàn bộ tài chính sợ hãi mà bán tháo, bán lỗ chỉ để thoát hàng. Có những người đã kiếm được 30.000 USD khi bắt đầu thu gom, tuy nhiên vì thấy lợi nhuận cao và giá tăng nhanh nên đã dốc toàn bộ vốn liếng dẫn đến khoản lỗ bây giờ đã hơn 90.000 USD.

“Những câu chuyện về việc mơ thấy ước mơ làm giàu từ mua bán linh kiện tái chế hay cơ hội ngàn năm có một khi điện thoại cũ trở nên Hot đã nhanh chóng tan biến chỉ sau một đêm”, một tiểu thương nói với Tech Planet.

Dù các ông lốn trong ngành như ông Lu Weibing của Xiaomi dự báo giá Chip, RAM còn tăng mạnh trong năm 2027, tuy nhiên với số lượng chip nhớ cũ đang có mặt trên thị trường lên con số hàng triệu chiếc như hiện nay, thị trường mua bán linh kiện điện thoại cũ cần một thời gian hấp thụ hết trước đợt tăng giá mới.

Cuộc chiến thu gom xác điện thoại tạm thời gác lại, để lại một thị trường hoạt động dựa trên nhu cầu thực tế thay vì đầu tư gom linh kiện chỉ để phục vụ cho nhu cầu AI hay gom hàng chỉ để tăng giá ảo.

Rate this post